Jean Monnet

(9 listopada 1888 r. – 16 marca 1979 r. ) polityk, dyplomata, ekonomista, finansistą, jeden z twórców zjednoczonej Europy.


"Nie będzie nigdy pokoju w Europie, jeśli państwa zostaną zrekonstytuowane na bazie narodowej suwerenności… Kraje Europy są za małe, aby zagwarantować swojej ludności niezbędny dobrobyt i postęp społeczny. Kraje europejskie muszą się ukonstytuować w postaci federacji…"


Urodził się w rodzinie kupieckiej, zajmującej się  produkcją i handlem koniaku. W  wieku 16 lat zrezygnował ze szkoły średniej, aby pomóc ojcu w prowadzeniu rodzinnego przedsiębiorstwa. Handel sprzyjał nawiązywaniu kontaktów  z cudzoziemcami, głównie Anglikami, którzy byli najczęstszymi odbiorcami produktu. Monnet, aby poznać gusta swoich klientów zdecydował się na wyjazd do Londynu. W tym okresie wielokrotnie podróżował w interesach – odwiedził m. in. Kanadę i USA. Wtedy  zafascynowała  go Ameryką, która jawiła mu się jako kraj nowoczesny o szybkim tempie rozwoju.  Za granicą zdobył ekonomiczne wykształcenie, nauczył się angielskiego i stał się niejako obywatelem świata.

W okresie I wojny światowej zasłynął jako autor planu koordynacji zasobów wojennych Anglii i Francji. Problem dostaw wojskowych dla aliantów, mógł przesądzić o losach wojny, dlatego skuteczność planu pozwoliła Monnetowi na dalszy rozwój jego kariery politycznej. Następnym krokiem była reprezentacja Francji w Międzysojuszniczej Komisji Morskiej, a kolejnym dużym sukcesem nominacja  w 1919 r. na zastępcę sekretarza generalnego Ligi Narodów.  Monnet ustąpił jednak ze stanowiska w 1923 r.  manifestując w ten sposób rozczarowanie nieskutecznością jednomyślnego systemy głosowania w Lidze. W tym czasie zajął się rodzinnymi interesami .  Zasłynął także jako skuteczny finansista i zajął się uzdrawianiem europejskich rynków finansowych, zwłaszcza w Europie Środkowej i Wschodniej – m.in. skutecznie ustabilizował polskiego złotego w 1927 r.

Po wybuchy II wojny światowej wykorzystał zdobyte w we wcześniejszych latach doświadczenie. W 1940 r. rząd brytyjski wysłał go do USA, jako członka brytyjskiej rady do spraw dostaw wojennych, gdzie został doradcą prezydenta Roosevelta. Po wojnie ekonomista John Maynard Keynes docenił działania koordynacyjne Monneta, twierdząc, że skrócił on prawdopodobnie czas trwania wojny o rok.

Po zakończeniu działań wojennych zniszczona Francja wymagała przebudowy i reform gospodarki narodowej.  Na czele specjalnego komitetu do spraw modernizacji kraju stanął Monnet wybrany przez de Gaulle’a na komisarza planowania. W wyniku prac komitetu powstał tzw. Plan Monneta, który przyczynił się do wzrostu produkcji elektryczności, węgla i stali.  Plan stał się bodźcem do podniesienia się z powojennej regresji , a Monnet znów udowodnił swoją skuteczność  jako strateg i ekonomista.

Już w czasie wojny Monnet dostrzegł, że jednym  z problemów powojennej Europy może być wydobycie węgla. Był świadom, że Niemcy prędzej czy później pokonają negatywne skutki działań wojennych i będą dążyć do uzyskania pełnej suwerenności-również gospodarczej. Według niego istniała realna groźba konfliktu francusko-niemieckiego w sprawie kontroli nad Zagłębiem Ruhry – regionu produkcji węgla i stali. W obawie przed wznowieniem działań wojennych, wystąpił z inicjatywą stworzenia ponadnarodowej instytucji (High Authority), która sprawowałaby nadzór nad francuskim i niemieckim potencjałem węgla i stali.  W 1950 roku Monnet  spotkał się z Etienne Hirschem i                         prof. Paulem Reuterem aby ułożyć projekt współpracy Niemiec i Francji. Projekt został pozytywnie oceniony przez Ministra Spraw Zagranicznych Roberta Schumana, który w swoim imieniu przedstawił go oficjalnie jako tzw. Deklarację Schumana.18 kwietnia 1951 roku w Sali Zegarowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych Francji, sygnowano traktat powołujący Europejską Wspólnotę Węgla i Stali. Traktat na pięćdziesiąt lat podpisali przedstawiciele Belgii, Francji, Holandii, Luksemburga, Niemieckiej Republiki Federalnej i Włoch – jako pierwsi członkowie Wspólnoty, a Szwajcaria i Wielka Brytania – jako kraje stowarzyszone. W latach 1952-1955 Monnet był pierwszym prezydentem Wysokiej władzy EWWiS.

Nie poprzestał on jednak na dotychczasowych osiągnięciach, ale konsekwentnie dążył do dalszej konsolidacji kontynentu na wielu płaszczyznach. Po fiasku Europejskiej Wspólnoty Obronnej, pragnął kontynuować ideę budowy wspólnej Europy. W 1955 założył w tym celu Action Committee for the United States of Europe, w której zjednoczył wiele partii i związków zawodowych. Następnym krokiem było podpisanie, przez członków EWWiS, traktatów rzymskich w wyniku, których powstała Europejska Wspólnota Gospodarcza i EUROATOM (1958). Działalność Monneta stała się motorem do rozwoju integracji – 1973 do wspólnoty przystąpiła Wielka Brytania, w 1974 powstała Rada Europejska a w 1979 r. Europejski System Monetarny.

Monnet pozostawił Europie coś w rodzaju ,,osi zjednoczenia”. Swoją wiedzę i doświadczenie wykorzystał do zmaterializowania koncepcji Europy, która przestała być już tylko odległą i mało skonkretyzowaną ideą. Jego działania zostały nagrodzone tytułem Honorowego Obywatela Europy, który to tytuł, przyznali mu szefowie rządów Wspólnoty Europejskiej w 1976 r.

Jean Monnet zmarł w wieku 91 lat w 1979 r. Jego prochy zostały złożone w paryskim Panteonie.

 

Na podstawie: Cel: Europa. Dziewięć esejów o budowniczych jedności europejskiej",  J. Łukaszewki, Noir Sur Blanc, Warszawa, 2002

Wróć

2002-2017

tl_files/tiny_templates/Flagi/EN.jpg

tl_files/tiny_templates/Flagi/PL.jpg

Member of

tl_files/tiny_templates/Flagi/baner lindh.jpg

OUR PROJECTS:

tl_files/tiny_templates/Flagi/logo small 2.jpg

tl_files/tiny_templates/Flagi/logo.png

tl_files/galerie/projekty loga/lets logo.jpg

tl_files/tiny_templates/H6 mini.png

tl_files/cubelogo.png

tl_files/tiny_templates/beztla.png